Русский язык

В твоем городе есть метро?

  • Да
  • Именем кого оно названо? Почему?
  • Ереванский метрополитен Им. Карена Демирчяна.
  • Создание метрополитена в Ереване со сложной геологической средой было довольно амбициозным проектом. Им руководил и его спонсировал в то время первый секретарь компартии, а позже председатель парламента Армении – Карен Демирчян. Его же именем назван Ереванский Метрополитен.
  • Сколько станций в вашем метро?
  • 10 станция
  • Любишь ли ты ездить на метро?
  • Да
  • Часто ли ты пользуешься метро?
  • Да
  • Хорошо ли работает метро в твоем городе?
  • Да
  • Какую роль играет метро в городе?
  • Первоначально линии метро строили, чтобы разгрузить улицы больших городов; в настоящее время метрополитены фактически стали основным структурообразующим элементом современного города, на основе которого строится политика обеспечения мобильности населения.
  • Чем отличается метро от других видов транспорта?
  • Метро едит под землёй и без пробок
  • Как ты сам относишься к метро?
  • По моему мнению метро не сколько раз удобнее чем другие виды транспорта

Метро нашего города

На мой взгляд, лучший способ передвигаться по городу — это метро. Поезда метро быстрые и комфортабельные.Мне очень нравится Ереванский метрополитен.Цена билетов по сравнению с другими видами транспорта не высокая.Открыт 7 марта 1981 года. Насчитывает 10 станций, расположенных на одной линии (а также одной однопутной ветке «Шенгавит» — «Чарбах»), общая протяжённость линий — 13,4 км[2]. Движение поездов по основной линии от станции «Дружба» до станции «Площадь Гарегина Нжде» осуществляется по обычной схеме. От станции «Шенгавит» до станции «Чарбах» ходит поезд-челнок. Так как для этого поезда не предусмотрено отдельного пути, то используется правый при движении от центра путь. Поезд от станции «Чарбах» прибывает на станцию «Шенгавит» в перерыве между движением поездов по основной линии. После этого машинист переходит в другую кабину и поезд отправляется обратно на станцию «Чарбах».

Ещё восемь станций предполагается построить. Строительство метрополитена было начато в 1972 году, вначале как метротрам, по ходу строительства был переделан в метрополитен. Объявления в метро звучат на армянском и английском языках, названия станций написаны на армянском и русском языках, таблички с указанием направления движения поездов написаны на армянском, русском и английском языках. После распада СССР в эмблеме ереванского метрополитена буква «М» была заменена на аналогичную армянскую букву «Մ», отчасти напоминающую латинскую букву «U» (которая используется для этой же цели например в Германии — U-Bahn).

1.Соедините антонимы
Красивый некрасивыйЭнергичный спокойныйТёплый холодныйВесёлый грустный

Свежий несвежий

Приятный неприятный

3.Какие цвета вы любите?А какие не любите?

Я люблю чёрный и красный. Не люблю голубой и сиреневый

4.помидор-красный

Морковь-оранжевый

Лемон-жёлтый

Груша-зелёный

Ананас-жёлтый, зелёный

Яблоко-жёлтый, красный, зелёный

Виноград-сиреневый, зелёный,

Капуста-зелёный

Здесь нет огуреца, апельсина, манадарина, лука ещё брокколи и картошка

Огурец-зелёный

Апельсин-оранжевый

Манадарин-оранжевый

Лук-белый

Брокколи-зелёный

Картошка-жёлтый

Собачка точка ру

30-6 октября

3. 1)Потому что у каждого есть компютер, Интернет и электроная почта2)Потому что они думают какая собака тут причём здесь собака3)собака это знак электроной почты в Россие

4.В России этот знак называется собака

В Финландии этот знак называется кошка

В Турции э’тот знак называется роза

В Германии э’тот знак называется обезяна

7-13 октября

3.Ответьте на вопросы

1)Нет

2)Нет

3)Потому что кита слова на древном русском значило стена а в китайе тоже есть стена.

Классный час

21-27 октября

1. Прочитайте текст

Классное собрание

Нина Степановна волновалась: как пройдёт в её шестом классе классное собрание? Ребята, – сказала Нина Степановна. – Сегодня у нас классный час на тему „Кем я хочу стать”. К нам в гости пришёл папа нашего Саши Гвоздева. Виктор Андреевич работает лётчиком гражданской авиации, он водит огромные современные самолёты. Ребята внимательно слушали. Виктор Андреевич стал рассказывать им о профессии лётчика.

Когда он закончил, Нина Степановна сказала: – А теперь, ребята, скажите, кто кем хочет стать. Ты, Саша, как и твой отец, будешь лётчиком?

За Сашу ответил Виктор Андреевич:

– Да, конечно, он будет лётчиком.

– Я тоже буду лётчиком! – выкрикнул Вова.

– А я стюардессой буду! – заявила Люда.

– Я буду актрисой! – объявила клас сная красавица Вика.

– А я буду врачом! – сказала с вызовом Женя и продолжила.

– Когда человеку плохо, он не в кино, а в больницу бежит.

– А когда человеку хорошо, он не в больницу, а в кино идёт! – сказала Вика и показала Жене язык.

– А я хочу стать садовником! – тихо сказал Коля.

– Коля, – строго сказала учительница. Я тебя серьёзно спрашиваю, а ты шутить вздумал.

– Я не шучу, – так же тихо ответил Коля.

– Мне эта работа нравится. Мне нравится, когда сад цветёт, я люблю ухаживать за деревьями и цветами. Я всегда дедушке помогал. А недавно дедушка умер, а сад остался. В классе наступила тишина.

– Садовник – тоже нужная профессия, – сказал Виктор Андреевич.

– Кем бы человек ни стал – главное, чтоб от него польза была.

Тут Саша Гвоздев, не глядя на отца, сказал: – А я буду геологом.

– Ты же говорил – лётчиком? – удивилась Нина Степановна.

– Я не говорил, – возразил Саша, – это отец сказал, что я буду лётчиком. А я хочу быть геологом. Саша встретился со взглядом отца. И выдержал этот взгляд. Вот какой получился в шестом „а” классный час.

2. Ответьте на вопросы

-О чём рассказал ученикам Виктор Андреевич?

О професии лётчика

-Какие будущие профессии выбрали ребята?

Стюрдеса, актриса, врачь, садовник, геолог

— А какие выберете вы?.

-Запишите свой выбор

Я стану аниматором

3. Прочитайте предложения. Попробуйте продолжить последнее предложение.

Если бы я был садоводом, я вырастил бы новые сорта яблонь и груш.

Если бы я был фармацевтом , я изобрёл бы такое лекарство, которое излечивало бы все болезни.

Если бы я был сапожником, то сшил бы для дедушки мягкие, удобные туфли, и он бы ходил в них не уставая.

Если бы я был футболистом, то забил фантастичские голы, и заработал много денег.

4.Соедините части пословиц. Объясните значение, используя интернет, найдите похожие пословицы в армянском языке.

1. Труд кормит лень портит

2. Кончил дело гуляй смело

3. Любишь кататься люби и саночки возить

4. Не откладывай на завтра то что можно сделать сегодня

ДОМАШНАЯ РАБОТА

6. Напишите вместо точек данные в скобках местоимения в нужной форме по образцу.

Образец: … 12 лет. (я) – Мне 12 лет.

1. Ему 10 лет. (он) 2. Ей 4 года. (она) 3. Сколько вам лет? (вы) 4. Сколько тебе лет? (ты) 5. Ей 31 год. (она) 6. Тебе будет 13 лет. (ты) 7. Мне недавно исполнилось 11 лет. (я) 8. Сколько ему лет? (он) 9. Сколько ей лет? (она) 10. У меня два брата близнеца. им 8 лет. (они)

7. Раскройте скобки.

1. Дай, пожалуйста, книгу этому человеку.

2. Помоги своему хорошому другу.

3. Напиши или позвони, купи и пошли что-нибудь своей маме, своему папе, своих родителей.

4. Я стараюсь не мешать мойх соседей.

5. Я не очень доверяю этаму блондинку.

6. Обещаю тебе, что обязательно напишу.

7. Передай привет моей сестрёнке, братику, всех моих друзьей.

ДОМА

1. Летом в деревне жили данчники, они утром уходили из дому и прободили весь день у озера, где купались, загарали, ловили рыбу.
2. В деревне жил кот, который воробал всё, что было в доме.
3. Жители деревни говорили, что этот кот очень хорошо прятался, и его почти никто не видел.
4. Однажди кот украл всю рыбу, которую дачники ловили целый день, и побежал по деревне со связкой рыбы в зубах.
5. В тот же вечер кот украл со стола в саду колбасу и полез с нею на дерево.
6. Дачники долго трясли дерево, и, наконец, кот упал с дерева, спрятался под дом и сердито завыл.
7. Дачники позвали на помощь ловкого деревенского мальчика Лёньку.
8. Когда Лёнька поймал кота, все увидели, что кот был рыжий, тощий, ободранный.
9. Дачники накормили кота, и он остался у них жить.

2. Передайте содержание предложений, заменяя выделенные слова синонимичными.

1) Дачники хотели поймать кота и наказать его за воровство.
2) Схватив колбасу, кот удрал в сад.
3) Кот сидел на дереве и грозно завыл.
4) Кот был худинкий, рыжий и наглый.
5) Наконец он крепко поел первый раз в жизни.

4. Передайте содержание предложений, заменяя выделенные слова глаголом бежать с приставками по-, при-, про-, у-.

1) К нам прибижали деревенские мальчики и сказали, чко кот опять ворует.
2) Они видели, как кот пробежал через деревню, держа в зубах рыбу.
3) Кот упал с дерева и убежал под дом.
4) Куры с криком побежали из сада.

5. Передайте содержание двух простых предложених одним сложным, используя союзы когда, пока, пока не, после того как, с тех пор как, до того как, прежде чем.

1) Когда мы жили в деревне, мы гуляли, собирали грибы, долго сидели у озера, пока не ловили рыбу.
2) Пока ми сидели у реки и ловили рыбу, до того как не было нас дома, кот залез к нам домой и воровал.
3) С тех пор как мы поселились в деревне, кот воровал у нас каждый день.
4) Прежде чем приехать нам домой, кот уже был там.

Каждый, кто приезжает в Армению, чтобы познакомиться с нашей страной и с её древней куль турой, обязательно посещает Матенадаран – Институт древних рукописей. Здесь хранятся более шестнадцати тысяч рукописей не только на армянском, но и на многих других языках. История армянской рукописной книги насчитывает пятнадцать столетий. Вместе с армянским народом книга пережила всю его трагическую историю.
Книгу в народе считали святыней, её берегли, спасали от захватчиков. Именно такое отношение народа спасло для нас большое число рукописей. В мире сохранилось около 30 000 армянских рукописей. Из них 13 000 находятся в Ереване, в Матенадаране. Конечно, посетители не могут увидеть все книги Матенадарана, но их лучшие образцы представлены в специальном зале. Здесь можно увидеть и древние религиозные книги, и учебники, и труды по медицине, географии, истории, философии. Есть в Матенадаране и книги греческих, сирийских, арабских и латинских учёных на армянском языке. Некоторые из них особенно ценные, так как сохранились только в переводе на армянский язык. Здание института было построено в 1959 году по проекту архитектора Марка Григоряна. Оно является одной из достопримечательностей Еревана
3.Найдите в тексте антонимы данных слов и словосочетаний.
Уезжать, молодой, худший, нельзя, было разрушено, обычный.
4 .Грамматический материал

С ь на конце слова пишутся числительные от 5 до 20 и 30: пять, шесть, семь, …, девятнадцать, двадцать, тридцать. С ь в середине слова пишут числительные 50, 60, 70, 80, 500, 600, 700, 800, 900: пятьдесят, шестьдесят, семьсот, восемьсот, девятьсот.

Перепишите предложения. Цифры запишите словами.
1. Мне 12 лет, а моей младшей сестре – 7. 2. В нашем классе 15 мальчиков и 12 девочек. 3. Сегодня будет 20 градусов тепла. 4. Занятия начинаются в 9 часов утра. 5. Араму 12 лет, он учится в 7 классе.

2-8 декабря

1.Ответьте на вопросы

Как проходит ваш день?отлично
Когда вы встаёте утром?8:15
Когда у вас начинаются занятия в школе?9:20
Как вы готовитесь к урокам?
Чем вы любите заниматься в свободное время?Я смотрю аниме, смотрю телевизор или играю компютер

2.Прочитайте текст

Кто виноват?
Ровно в семь часов зазвонил будильник, но мальчик не проснулся. – Опять опаздывает в школу, – с досадой сказал будильник. И, обращаясь к футбольному мячу, добавил: – Это всё ты виноват, бездельник. Из-за тебя он позавчера получил две двойки, а вчера только сел за уроки, как ты попался ему на глаза, и он, позабыв уроки, схватил тебя, выбежал во двор и гонял тебя с друзьями до самого вечера. У кого же после этого останутся силы учить уроки? Он всегда слушался меня, пока не появился ты, и всё переменилось: в дневнике у него полно двоек, он перестал читать свои самые любимые книги. – Перестань ругать меня, – ответил мяч, – сам знаю, что я виноват, а потому решил убежать. Он и меня не жалеет. Вчера так ударил, что я разбил окно соседки, и она грозилась разорвать меня на куски. Когда в тот день мальчик вернулся из школы, он взял футбольный мяч и вышел во двор. Прибежали и другие мальчики, и игра началась. Бедный мяч устал. Его гоняли четыре часа. „Как только подвернётся удобный случай, убегу”, – решил мяч. И вот настал удобный момент. Сильным ударом он был переброшен в соседний двор. Мяч покатился в сарай и притаился в тёмном углу. Так пролежал футбольный мяч несколько дней в сарае, пока однажды в сарай не зашёл незнакомый мальчик и не увидел футбольный мяч. Он взял его, понёс домой и положил на письменный стол, где стояли часы-будильник. –Ах, беда, беда, – сказал мяч. – В чём дело? – заинтересовались часы. – Пропал ваш ученик! Тот, у кого я живу, перестаёт обращать внимание на часы, опаздывает в школу, не учит уроков. Однако на следующий день, когда мальчик вернулся из школы, он, не обратив внимания на мяч, завёл часы и стал учить уроки. Когда уроки были выучены, он сел за чтение, и только после этого взял мяч и спустился во двор. Играл он недолго. Через час он вернулся, поужинал и заснул. Утром, как только зазвенел будильник, мальчик быстро вскочил, умылся, сделал зарядку и пошёл в школу. А из школы вернулся весёлый, с пятёрками в дневнике. Футбольный мяч задумался: „Почему же тот будильник назвал меня бездельником и вредным? Выходит, мальчик сам виноват в том, что получал двойки. Оказывается, дело не во мне, а в самом мальчике.” – Значит, я ни в чём не виноват! – радостно воскликнул мяч.

3. Найдите в тексте ответы и прочитайте их

1. За что будильник ругал футбольный мячь

Потому что мальчик получил двойки

2. Почему мяч решил убежать от мальчика?

Потому что он устал
3. Где спрятался мяч?

В сарае
4. Кто его нашёл?

Незнакомый мальчик
5. Как прошёл следующий день?

Мальчик даже не обратил внимание на мячь
6. О чём задумался мяч? Что он понял?

Мячь задумался почему будильник его назвал бездельником и вредным.Он понял что он не виноват а виноват мальчик

4. Переведите на армянский язык
Попался на глаза, грозится разорвать на куски, подвернётся удобный случай, притаился в тёмном углу, дело не во мне.
Աչքի է ընկնում, սպառնում է մասերի բաժանել, հարմար պահ կլինի, թաքնվել է մութ անկյունում, խնդիրն իմ մեջ չէ:
5. Дополните предложения словами из текста
1. Мальчик гонял футбольный мяч с друзьями … … . 2. Мяч покатился в сарай и притаился в … . 3. Незнакомый мальчик дома положил мяч на письменный стол рядом с …. 4. Тот, у кого живёт мяч, не учит … . 5. Мальчик из школы вернулся весёлый, с пятёрками в …. 6. Зря будильник называл мяч … .
6. Найдите в тексте антонимы
хвалить, войти, проснуться, слабый, светлый, полезный, грустный

Մայրենի

Ամեն անգամ, երբ դաշնամուր եմ տեսնում, հուզվում եմ, ― ասաց Բենը։

― Իսկապե՞ս հուզվում ես։ Ինչո՞ւ, ― հարցրեց Էմման։

― Չգիտեմ, ― ասաց Բենը։ ― Եթե չես առարկում, մտնենք այս խանութը և անկյունի փոքրիկ դաշնամուրը փորձենք, լա՞վ։

― Նվագել գիտե՞ս, ― հարցրեց Էմման։

― Դժվար թե նվագել անվանես այն, ինչ ես եմ անում։

― Իսկ դու ի՞նչ ես անում։

― Կտեսնե՛ս, ― ասաց Բենը։

Նրանք մտան խանութ, մոտեցան փոքրիկ դաշնամուրին։ Բենը ժպտում էր, և Էմման, նկատելով նրա ժպիտը, մտածեց, թե կարո՞ղ է արդյոք երբևէ հասկանալ նրան։ Այդպես կքայլի նրա կողքով մի որոշ ժամանակ կարծելով, թե հասկանում է, իսկ հետո, օրերից մի օր, կպարզվի, որ չի հասկացել։

Բենը, հայացքը խոնարհած, կանգնել ու նայում էր դաշնամուրին։ «Նա հավանաբար դաշնամուրային լավ համերգ է լսել, ― ենթադրեց Էմման, ― և սիրում է այդ տիպի երաժշտությունը։ Ու ամեն անգամ դաշնամուրի ստեղնաշար տեսնելով կամ պարզապես որևէ դաշնամուրի կողքով անցնելիս, վերհիշում է լսած երաժշտությունը և մտովի նորից վերապրում այն»։

― Նվագել գիտե՞ս, ― դարձյալ հարցրեց Էմման։

Բենն իր շուրջը նայեց։ Վաճառողները, ինչպես երևում էր, զբաղված էին։

― Ո՛չ, չգիտե՛մ, ― ասաց նա։

Էմման տեսավ, թե ինչպես Բենի ձեռքերը գուրգուրանքով ձգվեցին դեպի սև ու սպիտակ ստեղները։ Ասես իսկական դաշնակահարի ձեռքեր լինեին, և այդ րոպեին մի տարօրինակ զգացում համակեց աղջկան, շուրջն ամեն ինչ արտասովոր թվաց նրան։ Նա հասկացավ, որ իր կողքին կանգնած է մեկը, որը երկար֊երկար ժամանակ է արդեն, ինչ փորձում է մի շատ լավ բան հայտնաբերել իր մեջ։ Բենի նման մարդը պետք է որ կարողանար դաշնամուր նվագել։

Բենը մի քանի մեղմ ակորդ վերցրեց։ Ոչ ոք չէր մոտենում նրանց, և նա նույն դիրքով կանգնած` սկսեց անել այն, ինչը նրա բառերով ասած, դժվար թե նվագել կոչվի։

Եվ Էմման հասկացավ, որ դա պարզապես հրաշալի է։

Բենն ընդամենը կես րոպե նվագեց։

― Հաճելի է հնչում, ― ասաց նա՝ նայելով Էմմային։

― Իսկ իմ կարծիքով դու հրաշալի ես նվագում, ― ասաց Էմման։

― Ես ամենևին ինձ նկատի չունեմ, ― ասաց Բենը։ ― Խոսքս դաշնամուրի մասին է։ Հոյակապ հնչեղություն ունի, չնայած այդքան փոքր է։

Միջին տարիքի մի վաճառող մոտեցավ նրանց։

― Ողջո՛ւյն, ― ասաց նա։

― Ողջո՛ւյն, ― պատասխանեց Բենը։ ― Հոյակապ դաշնամուր է։

― Այո, շատերին է դուր գալիս, ― ասաց վաճառողը։ ― Այս դաշնամուրը հրաշալի է հատկապես բնակարաններում դնելու համար։ Եվ բավականին շատ էլ վաճառում ենք։

― Որքա՞ն է գինը, ― հարցրեց Բենը։

― Երկու հարյուր քառասունինն ու հիսուն, ― ասաց վաճառողը։ ― Կարող եք, իհարկե, և մաս֊մաս վճարել։

― Որտե՞ղ են պատրաստում, ― հարցրեց Բենը։

― Ստույգ չգիտեմ։ Կարծեմ Ֆիլադելֆիայում։ Կարող եմ պարզել։

― Մի անհանգստացեք, ― ասաց Բենը։ ― Դուք նվագո՞ւմ եք։

― Ոչ, նվագել չգիտեմ։

Վաճառողը նկատեց, որ Բենը ցանկություն ունի մի քիչ էլ նվագելու։

― Խնդրե՛մ, դուք կարող եք էլի նվագել, ― ասաց նա։

― Ես նվագել չգիտեմ։

― Ես լսում էի, երբ դուք նվագում էիք։

― Մի՞թե դա նվագել է։ Ես ոչ մի ձայնանիշ չգիտեմ։

― Ինձ համար հաճելի էր լսել, ― ասաց վաճառողը։

― Ինձ համար էլ, ― ասաց Էմման։ ― Որք՞ան պետք է մուծել առաջին անգամ։

― Մոտ քառասուն֊հիսուն դոլար։ Դե, խնդրեմ, ― դարձավ նա Բենին, ― մի բան նվագեք։ Ես ուզում եմ լսել ձեզ։

― Եթե սա մի հարմարավետ սենյակում լիներ, ― ասաց Բենը, ― կարող էի ժամերով նստել դաշնամուրի առջև։

― Էլի, քիչ էլ նվագեք, ոչ ոք չի առարկի, ― փորձեց համոզել վաճառողը։

Նա մոտեցրեց աթոռը, և Բենը նստեց ու սկսեց անել այն, ինչը, նրա բառերով ասած, դժվար թե նվագել կոչվեր։ Մի քանի վայրկյան նվագելու ինչ֊որ փորձեր արեց, այնուհետև երաժշտության նման մի բան գտավ և նվագեց մոտ երկու րոպե։ Վերջացնելու վրա էր, երբ երաժշտությունն ավելի մեղմ ու թախծալի դարձավ, և Բենն ավելի ու ավելի հմայվեց դաշնամուրով։ Նվագելու ժամանակ նա վաճառողի հետ խոսում էր դաշնամուրի մասին։ Հետո դադարեց նվագել ու ոտքի կանգնեց։

― Երանի կարողանայի գնել, ― ասաց նա։ ― Շնորհակալություն։

― Խնդրե՛մ, ― ասաց վաճառողը։

Նրանք երկուսով դուրս եկան խանութից։ Փողոցում Էմման ասաց․

― Իսկ ես ոչինչ չգիտեի․․․

― Ինչի՞ մասին, ― հարցրեց Բենը։

― Քո մասին։

― Իսկ ի՞նչ չգիտեիր։

― Դե․․․ որ դու այդպիսին ես։

― Իմ նախաճաշելու ժամն է, ― ասաց Բենը։ ― Երեկոները ես միշտ մտածում եմ այն մասին, թե որքան լավ կլիներ, եթե դաշնամուր ունենայի։

Նրանք մտան մի փոքրիկ ռեստորան, նստեցին վաճառասեղանի մոտ և բուտերբրոդներ ու սուրճ պատվիրեցին։

― Որտե՞ղ ես նվագել սովորել, ― հարցրեց Էմման։

― Երբեք էլ չեմ սովորել, ― ասաց Բենը։ ― Որտեղ որ դաշնամուր եմ տեսնում, փորձում եմ նվագել։ Նույնն էի անում, երբ դեռ պատանի էի։ Այ թե ինչ բան է փող չունենալը։

Նա նայեց Էմմային ու ժպտաց այնպես, ինչպես ժպտում էր դաշնամուրի մոտ կանգնած՝ ստեղնաշարին նայելիս։ Էմման անչափ շոյված զգաց իրեն։

― Երբ մարդ փող չունի, ― ասաց Բենը, ― զրկվում է շատ ու շատ բաներից, որոնք ունենալու իրավունքն ունի։

― Այո՛, իսկապես այդպես է, ― ասաց Էմման։

― Մի կողմից, ― ասաց Բենը, ― դա լավ է, բայց մյուս կողմից այնքան էլ լավ չի։ Իրականում նույնիսկ ահավոր է։

Նա նորից նայեց Էմմային, ինչպես նախորդ անգամ, և Էմման ժպտաց նրան այնպես, ինչպես Բենն էր ժպտում իրեն։

Նրանք դուրս եկան ռեստորանից, ոտքով անցան երկու թաղամաս և հասան հանրախանութ, որտեղ աշխատում էր Էմման։

― Դե, առա՛յժմ, ― ասաց Բենը։

― Ցտեսությո՛ւն, Բեն։

Բենը իջավ փողոցով, իսկ Էմման մտավ հանրախանութ։ Աղջիկը համոզված էր, որ, այսպես թե այնպես, ինչ֊որ մի օր Բենը դաշնամուր կունենա, ինչպես նաև՝ մնացած այն ամենը, ինչ այդքան ցանկանում է։

Однажды два друга поспорили, и один из них дал пощёчину другому. Последний, чувствуя боль, но ничего не говоря, написал на песке:

— Сегодня мой самый лучший друг дал мне пощёчину.

Они продолжали идти, и нашли оазис, в источнике которого решили искупаться. Тот, который получил пощёчину, стал тонуть, но друг его спас. Когда он пришёл в себя, написал на камне: «Сегодня мой самый лучший друг спас мне жизнь».

Тот, кто дал пощёчину и который спас жизнь своему другу спросил его:

— Когда я тебя обидел, ты написал на песке, а теперь ты пишешь на камне. Почему?

Друг ответил:

— Когда кто-либо нас обижает, мы должны написать это на песке, чтобы ветры могли стереть это. Но когда кто-либо делает что-либо хорошее, мы должны выгравировать это на камне, чтобы никакой ветер не смог бы это стереть.

Թարգմնություն

մի անգամ երկու ընկեր վիճեցին, և նրանցից մեկը ապտակեց մյուսին: Վերջինս, ցավ զգալով, բայց առանց որևէ բան ասելու, ավազի մեջ գրեց.

«Այսօր իմ լավագույն ընկերը ապտակեց ինձ»:

Նրանք շարունակեցին քայլել և գտան մի օազիս, որի աղբյուրում նրանք որոշեցին լողալ: Նա, ով դեմքով ապտակ էր ստացել, սկսեց խորտակվել, բայց ընկերը փրկեց նրան: Երբ նա եկավ, քարի վրա գրեց. «Այսօր իմ լավագույն ընկերը փրկեց իմ կյանքը»:

Նա, ով ապտակ տվեց դեմքին և ով փրկեց իր ընկերոջ կյանքը, հարցրեց նրան.

— Երբ ես վիրավորել եմ քեզ, դու ավազի մեջ էիր գրել, հիմա էլ քար ես գրում: Ինչո՞ւ

Մի ընկեր պատասխանեց.

«Երբ ինչ-որ մեկը վիրավորում է մեզ, մենք պետք է այն գրենք ավազի մեջ, որպեսզի քամիները կարողանան այն ջնջել»: Բայց երբ ինչ-որ մեկը ինչ-որ լավ բան է անում, մենք պետք է այն փորագրենք քարի վրա, որպեսզի ոչ մի քամի չկարողանա ջնջել այն:
There are many big and small libraries everywhere in our country. They have millions of books in different languages. You can find there the oldest and the newest books.
Every school has a library. Pupils come to the library to take books on different subjects.
The school library where Oleg studies is good. It is a large clean room. There are four big windows in it. The walls are light blue. There are a lot of shelves full of books. You can find books on literature, physics, history, chemistry, geography, biology and other subjects. There are books in English, too.
On the walls you can see pictures of some great writers and poets.
On the table near the window you can always see beautiful spring and autumn flowers.
Oleg likes to go to the library. He can always find there something new, something he needs.

Թարգմանություն

Մեր երկրում ամենուրեք կան մեծ և փոքր գրադարաններ: Նրանք միլիոնավոր գրքեր ունեն տարբեր լեզուներով: Դուք կարող եք գտնել այնտեղ ամենահին և նորագույն գրքերը:
Յուրաքանչյուր դպրոց ունի գրադարան: Աշակերտները գալիս են գրադարան ՝ տարբեր թեմաներով գրքեր վերցնելու համար:
Դպրոցական գրադարանը, որտեղ Օլեգը սովորում է, լավն է: Դա մեծ մաքուր սենյակ է: Դրա մեջ կան չորս մեծ պատուհան: Պատերը բաց կապույտ են: Գրքերով լի դարակներ կան: Գրքեր, ֆիզիկա, պատմություն, քիմիա, աշխարհագրություն, կենսաբանություն և այլ առարկաներ կարող եք գտնել: Գրքեր կան նաև անգլերեն լեզվով:
Պատերին կարող եք տեսնել որոշ մեծ գրողների և բանաստեղծների նկարներ:
Պատուհանի մոտ գտնվող սեղանին միշտ կարելի է տեսնել գեղեցիկ գարնանային և աշնանային ծաղիկներ:
Օլեգը սիրում է գնալ գրադարան: Նա միշտ կարող է այնտեղ գտնել մի նոր բան, ինչ որ պետք է:

Ապրում էր մի անբան: Նա չէր ուզում և ոչինչ չէր կարող անել: Հանկարծ այն մտավ նրա գլխին ՝ հողը փորելու և պայթեցնելու համար: Երեք, չորս ամիս, նա հենց այդպես էլ արեց, ավելին չէր անում:

Մի մարդ նրան եկավ կառավարիչից և բերք կանչեց: Բայց նա հրաժարվեց գնալ.

— Ես տանը բավականաչափ աշխատանք ունեմ, ինչու՞ պետք է աշխատել այդ կողմում:

Մի մարդ եկավ նրան հարևանից, որի հայրը մահացել էր, և հրավեր ուղարկեց. «Արի սուգ արա և նշանի սրիկան»: Նա չի գնացել հարևանի մոտ:

Նրանք նորից եկան նրա մոտ `հարսանիք կանչելու, և նա այսպես պատասխանեց.

«Ես հազիվ հասցրեցի մեկ բան շտկել, մինչև այն ավարտեմ և ազատ չստացվի, ժամանակ չունեմ գնալ պալատ, թաղել կամ խնջույք անցկացնել, բայց ես կավարտեմ, այդ ժամանակ ես կանեմ ամեն ինչ»

27.09.2019

Ա) Խնդրեցէ՛ք՝ եւ տացի ձեզ, հայցեցէ´ք՝ եւ գտջիք, բախեցէ´ք՛ եւ բացցի ձեզ։ Զի ամենայն որ խնդրէ՝ առնու, եւ որ հայցէ` գտանէ, եւ որ բախէ` բացցի նմա։
(Ղուկաս ԺԱ, 9-10)

տացի — տրվի, կտրվի, պիտի տրվի, տրվելու է
հայցել — խնդրել, աղաչել, աղերսել, պահանջել, կամենալ, փնտրել, որոնել
զի — որովհետև, քանի որ, թե
բացցի — բացվի, կբացվի, պիտի բացվի, բացվելու է
գտջիք — գտնեք, կգտնեք, պիտի գտնեք, գտնելու եք
առնու — առնում է, վերցնում է

Խնդրեք և կտրվի ձեզ, աղաչեք և կգտնեք թակեք և բացվելու է ձէր առաջ:Որովհետև ով խնդրի վերցնում է, ով խնդրի կգտնի, և ով թակի կբացվի նրա առաջ:
ՀԱՐՑ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ
Աշխարհաբա՛ր դարձրու`
ա) խնդրէ, հայցէ, գտանէ բառերը
խնդրէ-խնդրել
հայցէ-աղերսել, աղաչել
գտանէ-գտնել
բ) բացցի նմա արտահայտությունը։
բացցի նմա-կբացվի նրա առաջ:
Հատվածն աշխարհաբա՛ր դարձրու։
Այս հատվածի ո՞ր մասը կառանձնացնես որպես ասույթ:
Որովհետև ով խնդրի վերցնում է, ով խնդրի կգտնի, և ով թակի կբացվի նրա առաջ:

Բ) Որպես կամիք թէ արասցեն ձեզ մարդիկ, այնպէս արասջիք եւ դուք նոցա:
(Ղուկաս Զ, 31)
կամիք — կամենում եք
արասցեն — անեն, կանեն, պիտի անեն, անելու են
արասջիք — արեք, անեք, կանեք, պիտի անեք, անելու եք
Ինչպես կամենում եք, որ անեն ձեզ համար մարդիկ, այնպես արեք դուք նրանց համար:
ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ
Նոցա բառն աշխարհաբա՛ր դարձրու:
նոցա-նրա
Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու և համեմատի՛ր այս նախադասության հետ.
Ինչպես որ վարվեք մարդկանց հետ, այդպես էլ ձեզ հետ կվարվեն։
Ըստ ինձ համեմատական նույն իմաստն ունեն:
Գ) Ամենայն որ բարձրացուցանէ զանձն, խոնարհեսցի. եւ որ խոնարհեցուցանէ զանձն, բարձրասցի։
(Ղուկաս ԺԴ, 11)

ամենայն — յուրաքանչյուրը, ամեն մեկը, նա ով
բարձրացուցանէ — բարձրացնում է
խոնարհեսցի — խոնարհվի, կխոնարհվի, պիտի խոնարհվի, խոնարհվելու է

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ
Տրված բառերն աշխարհաբա՛ր դարձրու.
զանձն, խոնարհեցուցանէ, բարձրացուցանէ:
զանձն-քո անձը
խոնարհեցուցանե-խոնարհվում է
բարձրացուցանե-բարձրացնում է:

Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։
Յուրաքանչյուրը ով կբարձրացնի իր անձը, կխոնարհվի, և ով խոնարհի իր անձը, կբարձրանա:

Մեկ նախադասությամբ հետևությո՛ւն արա։
Համեստ մարդն Աստծո մոտ միշտ բարձր է:

1899 թվականեն սկսյալ, երեք տարի շարունակաբար Կոմիտասին հետ պաշտոնավարած ենք Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը: Այդ ժամանակամիջոցին կապրեինք նույն սենյակին մեջ: Երեք տարի Կոմիտասին հետ օր ու գիշեր նույն երդիկին տակ ապրելով, մոտեն ճանչցա անոր նկարագրի գծերը… Կոմիտաս մարդկային բացառիկ առաքինություններու ծով էր: Չափազանց աշխատասեր, աննկուն կամքի տեր, անկեղծ, բարեհոգի, ընկերասեր, քաղցր և համեստ՝ ամենուն նկատմամբ: Մաքրակրոն էր ան և մեծ հայրենասեր մը: Բացի իր երաժշտական հանճարեն, քովնտի շնորհքներ ալ ուներ. բանաստեղծ էր և ճարտար կոմիկ դերասան մը, որ ֆարսի մեջ ալ մեզ հայտնի էր:

Վերին աստիճան սրամիտ, կենսուրախ և պատրաստաբան էր Կոմիտաս և սիրված ճեմարանի մեծեն ու փոքրեն: Կոմիտաս բացառիկ դուրեկան ձայն մը ուներ և արժանացած էր Խրիմյան Հայրիկի մասնավոր համակրանքին, Խրիմյան Հայրիկի կարգադրությամբ, տոնական օրերը, Կոմիտասը կղեկավարեր դպրաց դասը և պատասխանատու էր խորանեն երգված սաղմոսերգություններու և ավետարաններու ընթերցման: Անգամ մը ս. Գևորգի տոնին, պատարագեն վերջ, օրվան մեղեդիները Կոմիտասին կողմե այնքան անուշ երգվելուն համար, Հայրիկը անձամբ ուզեց հայտնել իր գոհունակությունը Կոմիտասին. շտապ կանչեց իր մոտ և կուզեր, որ այդ օրը իրեն հետ սեղանակից ըլլար ան: Մեծ էր անշուշտ կաթողիկոսի հրամանը: Ճեմարանի ուսու ցիչ և ուսանող աջ ու ձախ ինկանք Կոմիտասը շտապ գտնելու համար… Այդ օրը հավաքված էին Հայաստանի շրջաններեն հազարավոր ուխտավորներ, որոնք, ավանդական սովորության համաձայն, խնջույքի սեղաններ բացած, կզվարճանային՝ ժողովրդական երգի ու պարի, դահուլի ու զուռնայի աղաղակներով լեցնելով օդը: Կոմիտասի անհայտանալուն լուրը հասավ Վեհափառին… Այդ օրը ուշ երեկո էր, երբ Կոմիտասը ճեմարանի կտուրեն իջնելով մտավ մեր սենյակը և ուրախության բացականչություններով ցույց տվավ օրվա իր հավաքած ժողովրդական երգերն ու պարերգները, որոնք նոտագրած էր հայկական ձայնանիշերով: Երբ քանի մը րոպե վերջ Վեհափառի մոտ գացինք, վրդովված էր Հայրիկը: Կոմիտաս ծունկի եկավ անոր առջև և աջը առնելով ըսավ. «Եթե վեհդ ցանկանա՝ մեղքս շատ շուտ կքավեմ՝ հիմա իսկ երգելով այսօրվան հավաքած հայկական ժողովրդական երգերեն և պարերգներեն»: Եվ Խրիմյան Հայրիկի ներողամիտ հայացքին տակ՝ Կոմիտաս երգեց իր նոտագրած երգերեն: Այդ օրվընե վերջ, Խրիմյան Հայրիկի հրամանով՝ ամեն տաղավարներու, պատարագեն վերջ Կոմիտաս ազատորեն կշրջեր և կհավաքեր հայ ժողովրդի երաժշտության գանձերը: Կոմիտաս մեծ ընթերցասեր մըն էր, ուժեղ էր հայոց լեզվի մեջ, և հայոց պատմությունը շատ լավ գիտեր: Մասնավորապես կկարդար Մովսես Խորենացին և Նարեկացին, իսկ Աբովյանին «Վերք Հայաստանին» կանվաներ իր մասունքը: Կպատմեր, որ իր ուսանողական տարիներեն ան ընտրած էր իր կյանքի ուղին: Ան հաճախ կըսեր, որ «Երաժշտական չոր մասնագիտությունը ոչ մի բավարարություն չի ներկայացներ իրեն, իր միակ փափագը խորանալն է անոր մեջ»: Միշտ կըսեր, որ ժողովրդական բանահյուսությունը իր հոգվույն մեջ զուգընթաց էր ժողովրդական երաժշտության հետ: Եվ կավելցներ վստահ շեշտով մը. «Ես պիտի հասնիմ իմ բուն նպատակին և մեր հայ ժողովրդական երաժշտության գանձերը դուրս պիտի բերեմ հայրենի ավերակներեն…»: Կոմիտաս քաջ պարող մըն ալ էր, միևնույն ատեն կատակերգակ դերասանի հակումներ ուներ. ձևեր և բարբառներ հարազատորեն ընդօրինակելու բացառիկ շնորհք ուներ: Ճեմարանի մեր մտերմական հավաքույթներուն, որքա¯ն հաճելի էր մեզ, երբ ան, մեր խնդրանքին վրա, իր ծննդավայրեն սորված թրքական պարերը թե կերգեր, թե կպարեր, և մենք ծափերով կոգևորեինք իր մատներուն շխշխկոցները՝ իր բազմաձև ճոճումներուն մեջ: Ճեմարանի ուսուցիչներուն մեջ հայտնի ժողովրդական պարողն էր: Տղամարդկանց խիզախ, խրոխտ շորորեն, ծանր ճոճումներով և մարտական սուրով պարերեն մինչև շինական կանանց պարերը, իրենց ձայնի հարազատ ելևէջներով և մարմնի ու ձեռքերու նուրբ արտահայտություններով առհավետ անմոռանալի կմնան: Կոմիտաս շատ կսիրեր ազատ ժամերուն երկար զբոսնել բացօթյա դաշտերուն մեջ և կըսեր. «Ես սակավ ուտելիքով կապրիմ, բայց առանց օդ ծծելու՝ երբեք. իմ առաջին սնունդը ազատ օդի մեջ զբոսնելս է»: Կոմիտաս բծախնդիր էր մաքրության: Անոր թխորակ դեմքը, սեփ սև մազերը մաքրության մեջ միշտ կփայլեին: Մեծ խնամք կտաներ իր հագուստներուն մաքրությանը: Երկար ժամեր ճամփորդելե վերջ, երբ կվերադառնայինք փոշեթաթախ վիճակով, ան մինչև բոլորովին չմաքրվեր՝ չէր կրնար ճաշել, նույնիսկ ամենաքաղցած վիճակին մեջ: Կոմիտաս օր մը ինծի ըսավ. «Հայկական 50 հատ խազ կա: Ես կկարծեմ, որ հայոց ձայնանիշը քանի մը ձայն կպարունակե իր մեջ» և ուրախությամբ վրա բերավ. «Ես գաղտնիքը գտեր եմ…»: * * * Իմացեր եմ, որ 1906 թվին Փարիզի մեջ Կոմիտասի ցուցադրական մեկ համերգեն վերջ, ֆրանսիացի հայտնի կոմպոզիտոր-դաշնակահար Կլոդ Դեբյուսին ծունկի գալով կհամբուրե Կոմիտասի ձեռքերը, ըսելով՝ «Հանճարեղ հայր Կոմիտաս, Ձեր երաժշտական հանճարին առջև կխոնարհիմ…»: * * * Կոմիտասի ձայնը մեծ դիապազոն ուներ: Բեռլին գտնված միջոցին հայ ժողովրդական երգերը անձնապես ցուցադրած համերգեն վերջ, Բեռլինի օպերայի տնօրենը անձամբ կհրավիրե զինքը իբրև օպերայի գլխավոր երգիչ և կխոստանա բացառիկ վճարում: Կոմիտասը կպատասխանե անոր. «Իմ երգչի կարողությունները մեկ նպատակի միայն կծառայեն, մեծ ժողովուրդիս երգն ու երաժշտությունը ծանոթացնել երաժշտական աշխարհին և ապացուցել, որ հայ ստեղծագործ ժողովուրդը սկզբնական դարերեն ունեցեր է իր ինքնուրույն երգն ու երաժշտությունը»: * * * 1901 թվին Կոմիտասը Էջմիածնեն արտասահման երթալու ատեն անկեց խնդրեցի, որ իմ «Բաց նամակ» հավաքածուիս համար անցած բոլոր տեղերեն ինձ պատկերազարդ բացիկներ ուղարկեր: Կոմիտասը հարգեց իր խոստումը. 7 հատ պատկերազարդ բաց նամակներ ուղարկեց. 7-րդ բացիկը մեր սիրաջերմ ընկերական թղթակցության վերջին հիշատակը եղավ:

Հատված «Կյանքիս հուշերից գրքից

Չորրորդ սիրելի անձնավորությունն էր Կոմիտաս վարդապետը, որ ոչ միայն իբրև ազնիվ մարդ և գիտնական անձնավորություն, այլև իբրև հայրենակից, բարեկամացավ ինձ հետ: Նրա բնակարանը հին շենքումն էր. սենյակի դուռը և պատուհանները շղարշով պատած էին, որպեսզի ոչ մի ճանճ չմտնի և իր ձայնագրած էջերի վրա որևէ կետ չավելացնի: Երբ մեկը մտնում էր դռնից, իսկույն բղավում էր. «Դուռը, դուռը, դուռը»: Այդ նրա համար էր, որ մտնողը իսկույն փակեր դուռը, և ոչ մի ճանճ չմտներ: Էջմիածնի ճանճերի քանակությունը արդեն ամենքին հայտնի է: Ահա իմ բոլոր հուշերը Կոմիտասի մասին:

Նա Քյոթահիացի (Կուտիա) էր, թրքախոս հայ: Պատանի ժամանակ լսելով, որ Էջմիածնում մի լավ դպրոց է բացվել, ոտաբոբիկ և առանց գրպանում կոպեկ ունենալու, ճանապարհ է ընկել Քյոթահիայից և մուրալով-կուրալով Էջմիածին է հասել: Ով էր թողնում ոտաբոբիկ տղային ներկայանալ ևորգ կաթողիկոսին: Բայց նա մի կերպ սպրդում է ներս և մտնում է կաթողիկոսի սենյակը: Խոսում է թուրքերեն և ասում է. «Ես եկել եմ Ձեզ մոտ սովորելու»: – Դու հայերեն չգիտե՞ս,– ասում է նրան կաթողիկոսը,– ես քեզ հետ ի՞նչ անեմ: – Էրմենիջի բիլսե իդիմ, նի՞յե գելիր իդիմ (հայերեն եթե իմանայի, ինչի՞ պիտի գայի): ելմիշիմ քի օյրենեյիմ (եկել եմ, որ սովորեմ): Այս հանկարծական և համարձակ պատասխանի վրա կաթողիկոսը զարմացած և ուրախացած հարցնում է. – Սեն թուրքի-մուրքի բիլի՞րսին (դու որևէ եղանակ երգել գիտե՞ս): Սողոմոն Սողոմոնյանը (այս էր նրա աշխարհական անունը) սկսում է երգել մի թուրքական եղանակ, նրա ձայնի գեղեցկության և հմայքի վրա այնպես է հիանում կաթողիկոսը, որ իսկույն հրամայում է. «Շուտ, շուտ վերցրեք այս երեխային և տարեք ճեմարանի աշակերտ գրեցեք»: Այսպես է կատարվում Սողոմոնի ընդունելությունը: Շատ ընդունակ աշակերտ է դառնում, հատկապես առաջադիմում է երաժշտական արվեստի մեջ, ավարտում է ճեմարանը և ուղարկվում է երմանիա (Բեռլին), երաժշտություն ուսանելու համար: Ավարտում է մեծ հաջողությամբ: Ավարտելուց հետո գերմանացիք առաջարկում են նրան օպերայի երգչի պաշտոն ամսական 1000 մարկ ռոճիկով: Կոմիտասը մերժում է, հայտնելով, թե ինքը վարդապետ է: – Վարդապետն ի՞նչ բան է,– հարցնում են նրան: – Վարդապետը Հայ Եկեղեցու կրոնական պաշտոնյա է: – Է, կրոնական պաշտոնը ի՞նչ արգելք կարող է դառնալ օպերայում երգելու: – Հայ Եկեղեցու օրենքով այդպիսի բան արգելված է: Կոմիտասը դառնում է Էջմիածին և լինում է ճեմարանի Կոմիտասը դառնում է Էջմիածին և լինում է ճեմարանի երգեցողության ուսուցիչ: Իր փառավոր գործունեությունը ամենքին հայտնի է: Ինքը եղավ հայ ազգային ժողովրդական երգի մասնագետը: Հիշում եմ, թե ինչպես մի տոնական օր ճեմարանի դահլիճում, կաթողիկոսի, ուսուցչական կազմի, ուսանողության և ժողովրդի ներկայությամբ խոսեց ընդարձակ մի ճառ, որով ապացուցում էր շարականների 8 ձայների և գյուղական ժողովրդական երգերի նույնությունը: Մեջընդմեջ երգում էր մի Վառ ձայնի շարական, իր հիանալի գլգլոցով, որից անմիջապես հետո երգում էր մի հասարակ գյուղական երգ և նրանց նմանությունը բացատրում: Այսպիսի հանդգնություն, այն էլ կաթողիկոսի ներկայությամբ, աններելի պիտի լիներ, բայց կաթողիկոսը, իբրև խելոք մարդ, լսեց ներողամտությամբ: Մեր անհատական խոսակցության միջոցին Կոմիտաս վարդապետը հայտնեց ինձ հետևյալը: – Մեր հայկական խազերի (ձայնանիշների) թիվը 50-ի է հասնում, այսքան նոտա չկա երգեցողության մեջ, որ միայն 7 ձայն գիտե: Ինչո՞ւ հայերը այսքան խազ են հնարել: Մեր բոլոր շարականները և երգեցողական գրքերը միօրինակ և միատեսակ ձայնագրությամբ են գրված, բայց ոչ մի բացատրություն չկա նրանց արժեքի մասին: Ես կարծում եմ, որ այս 50 խազերի մեծագույն մասը ներկայացնում է մի քանի նոտաների գումարը, օրինակ՝ այսինչ խազը ներկայացնում է դո, րե, մի, ֆա քառյակը միասին կամ մի ուրիշ խազ նշանակում է ֆա, մի, րե, դո քառյակը: Կոմիտասը հայտնեց նաև, որ 15 տարի ուսումնասիրել է հին հայոց ձայնագրությունը և վերջապես գաղտնիքը լուծել, այսինքն՝ թե այդ 50 խազերը ո՞ր ձայների գումարներն են: Ինչպես հայտնի է, հայոց հին ձայնագրությունը նորոգեց Կոստանդնուպոլսում մի ոմն Բաբա Համբարձում, նա իր հնարած ձայնագրությունը տարածել էր նաև թուրքերի մեջ, որոնք այդ արվեստը կոչում էին «Բաբա Համբարձում նոթասը»: Գևորգ Դ Մեծագործ կաթողիկոսը առանձնապես սիրող լինելով երաժշտության, ուզեց Բաբա Համբարձումի արվեստը փոխադրել Էջմիածին և տարածել հայոց մեջ, բայց Բաբա Համբարձումը մեռել էր, մնում էր նրա աշակերտը՝ Նիկողայոս Թաշճյանը, որին հրավիրեց իր մոտ, Էջմիածին: Հրավիրեց նաև Կովկասի բոլոր երաժշտագետ տիրացուներին և քահանաներին, մինչև անգամ Աբարանի հետնյալ գյուղերի հայտնի քահանաներին: Այս բոլորից ժողով գումարելով, երգել էր տալիս յուրաքանչյուր շարականը, ինքն էլ նրանց հետ, որովհետև լավ երաժշտագետ էր և այսպիսով որոշելով ամենից հարազատ եղանակը, հրամայում էր Թաշճյանին գրի առնել: Թաշճյանը հին հայոց 50 խազերից որոշել էր 7 հատ ըստ պատահման և դրանցով կազմել էր հայ ձայնագրության նոր յոթնյակը՝ փո, է, վե, բե, խո, նե, պա. այսինքն՝ դո, րե, մի, ֆա, սոլ, լա, սի: Այսպես պատրաստվեց նոր հայերեն ձայնագրությունը: Ամբողջ Շարականը, Ժամագիրքը, Պատարագամատույցը, Խորհրդատետրը ձայնագրվեցին այս ոճով: Կաթողիկոսը ձուլել տվեց այս խազերը և Էջմիածնի տպարանում տպագրել տվեց բոլոր այս գրքերը: Նշանավոր է նրանց մեջ «Ձայնագրեալ Շարական»-ը, որ մեծադիր, խոշոր մի հատոր է և ժամանակին արժեր 80 ռուբլի: Երկար տարիներ Կոմիտասը դասախոսեց ճեմարանում և հասցրեց շատ աշակերտներ: Ման գալով գավառից գավառ, ձայնագրեց 1001 ժողովրդական եղանակ, որոնք սկսեց հրատարակել առանձին տետրակներով՝ Մանուկ Աբեղյանի աշխատակցությամբ: Այստեղ պետք է հիշել Կոմիտասի կազմած մի օպերետկան, որի մասին կարծեմ, թե գրականության մեջ ոչ մի հիշատակություն չկա: Կոմիտաս վարդապետը այս ճյուղն էլ փորձելու համար վերցրեց Պարոնյանի «Քաղաքավարության վնասները» գրքից մի հատված՝ «Բարի իրիկուն, աղա» և ձայնագրեց: Սովորեցրեց ճեմարանի երգեցիկ խմբի աշակերտներին և մի հանդիսավոր օր, ժողովրդի ներկայությամբ ներկայացրեց: Օպերետկան դուր չեկավ. երևի հեղինակն էլ դժգոհ մնաց և ուրիշ անգամ նման փորձ չարավ: Աբեղյանի հետ դժբախտաբար հրատարակեցին միայն 2 գրքույկ, որ է 100 երգ: Ինքը իբրև սիրահար երգերի, ձայնագրում էր ամեն մի նոր երգ, որ չէր լսած: Ինձնից ձայնագրեց պոլսահայ ժողովրդական երգերը և օրորոցի երգը, որ մայրս երգել էր իմ վրա: Հավաքեց նաև թուրքերեն երգերը: Երբ ես զարմանքով հարցրի, թե «Քեզ պես նշանավոր երգահանը ինչո°ւ արժեք է տալիս թուրք այդպիսի հասարակ երգիչների երգերին», նա պատասխանեց, թե «Դրանք բնածին հանճարներ են և նրանց աշխատանքը նույնպես պետք է արձանագրել»: Պատմում են, թե մի օր Կոմիտասը դաշտում մի խնջույքի ժամանակ լսում է էշի զռալը, իսկույն մի թղթի կտոր է վերցնում և սկսում է ձայնագրել. Կոմիտասը էշին հանդիմանում է, թե «Ա¯յ ապուշ, սխալ ես զռում, զռալ էլ չգիտես, այդպես չեն զռա»: Կոմիտասը թեև եվրոպական ձայնագրության մասնագետ էր, բայց հաճախ նկատում էի, որ գրում է Թաշճյանի ձայնագրությամբ: Հարցրի, թե «Մի՞թե հայկական ձայնագրությունը առավել է եվրոպականից, որ դուք գերադասում եք»: Պատասխանեց, թե «Եվրոպական ձայնագրությունը պահանջում է անպատճառ հինգ տողանի թուղթ, իսկ հայկականը որևէ թղթի կտորի վրա կարելի է գրել: Այդ է պատճառը, որ ես հաճախ գրում եմ հայկականով»: Վերին աստիճանի կոմիկ մարդ էր Կոմիտաս վարդապետը, և որովհետև ես էլ սիրող եմ եղել զավեշտի, ուստի մտերմական շրջանում հաճախ երկուսով ներկայացնում էինք Պարոնյանի Բաղդասար աղբարի այն տեսարանը, երբ ազգային ժողովի անդամները դռնից մտնելու համար երկար բարակ իրար համեցեք են ձոնում: Մենք տեսարանը ավելի զարգացնելով, ծաղրանքի բարձրագույն աստիճանին էինք հասցրել: Ընկերները շատ էին ծիծաղում և հաճախ խնդրում էին, որ կրկնենք այդ տեսարանը: Բնավորությամբ, իհարկե արտաքուստ, շատ թեթև էր Կոմիտասը: Այդպես են լինում առհասարակ կոստանդնուպոլսեցիք և դրա համար էլ Կովկասում համարվել են «թեթևամիտ»: Ամենալուրջ խոսակցության մեջ Կոմիտաս վարդապետը հանկարծ մի կատակ կամ թեթև զվարճախոսություն էր խառնում: Բարկանալ ընդհանրապես չգիտեր: Չորս տարվա կենակցությանս մեջ մի անգամ միայն տեսել եմ նրան բարկացած: Ամառվա արձակուրդի ժամանակն էր. ճեմարանի մեծ մասը դռան առաջ, փոքրիկ պատշգամբում նստած էինք երկուսս: Քիչ հեռու, պարտեզում, ուսանողները խաղում էին: Նրանք կազմեցին հանկարծ սովորական մի քառաձայն երգ. «Բիմ, բամ, բում, զանգակները զնգում են»: Բայց քառաձայնը այնպիսի ժխորի վերածվեց, որ Կոմիտասը թռավ տեղից, ահարկու ձայնով սկսեց գոռալ և պահանջեց, որ լռեն: Ես հետևը կանգնած դիտում էի նրան, մինչև ականջները սոսկալի կարմրել էր, քունքի երակները ուռել էին. սարսափեցի և վախեցա, թե սիրտը հանկարծ չպայթի: Ուսանողները նույնպես սարսափեցին նրա ահարկու ձայնից և ցրվեցին: Կոմիտասը նստեց և երկար ժամանակ լուռ էր: Վարդապետները Էջմիածնում հագնում են սև ֆարաջա, ֆարաջայի տակից հագնում են անպատճառ աշխարհականի սև շալվար: Կոմիտասր հաճախ այդ սև շալվարը չէր հագնում և դուրս էր գալիս միայն տակի սպիտակեղենով, որ ծածկված էր ֆարաջով: Ընկերները, որ գիտեին այդ բանը, քաշում էին ֆարաջան և Կոմիտասը երեխայական միամտությամբ ճչում, պպզում և ծածկվում էր:

Առատ մորուք չուներ, քոսակ էր և այդ շատ անհարմար էր իր աստիճանին: Ականջների մազերը չէր կտրում և սսուկը չէր մաքրում, ասելով, թե նրանք բնության կողմից տրված միջոցներ են լսողությունը արտաքին վտանգներից պաշտպանելու համար: Քնած միջոցին բարձ չէր դնում գլխի տակ և վերմակը մի սավան էր միայն: Մի անգամ նա ճանապարհորդության դուրս եկավ դեպի Գերմանիա: Ես խնդրեցի, որ ամեն մի քաղաքից ուղարկի նկարազարդ մի բաց նամակ իմ կազմած ալբոմի համար: Զանազան քաղաքներից ստացա 7 այդպիսի բաց նամակ, որոնց վրա գրված էր լինում. «Սիրելի Հրաչյա, Վիեննա հասա», հետո թվականը և «Կոմիտաս վարդապետ»: Շատ տարիներ հետո այդ 7 բաց նամակները ստացավ ինձանից Ռուբեն Թերլեմեզյանը, որ կազմում էր Կոմիտաս վարդապետի կենսագրությունը: Թե ինչո՞ւ հեռացավ Կոմիտասը Էջմիածնից՝ այդ մասին ոչինչ չգիտեմ: նաց Կոստանդնուպոլիս և այնտեղ տարածեց հայ ժողովրդական երգը: Ինչպես հայտնի է, Կոստանդնուպոլսի հայոց ազգային երգերը բոլորն էլ ժողովրդական եղանակներից սարքած բաներ են: Ժողովուրդը լսելով զուտ հայկական երգերը, սիրեց դրանք և այսպիսով Կոմիտասի երգերը ընդհանուր տարածում ստացան Կոստանդնուպոլսում: Սա էլ մի տեսակ ազգային շարժում էր: Լսել եմ, թե Բուլղարիայի թագավորը, լսելով Կոմիտասի համբավր, հրավիրել է նրան Բուլղարիա և խնդրել, որ հավաքի բուլղար ժողովրդական ազգային երգերը: Կոմիտասը կատարել է նրա խնդիրքը: Նույնը լսելով Սերբիայի թագավորը, հրավիրել է Կոմիտասին Սերբիա նույն նպատակով: Բայց չգիտեմ, թե Կոմիտասը կատարե՞լ է այդ խնդիրքը: Կոմիտասը Ֆրանսիա էլ գնաց, և այնտեղ Փարիզում նշանավոր ղասախոսություններ կարդաց հայկական երաժշտության մասին, միաժամանակ երգելով և նվագելով: Նշանավոր մի երաժշտագետ, ծերունազարդ մի անձ, ֆրանսիացի, լսելով, որ նա վարդապետ է, բեմ է բարձրանում և նրա ձեռքը բռնելով՝ խոնարհությամբ համբուրում է: Կոմիտասը գրկում է նրան և ողջագուրում հասարակության բուռն ծափահարության տակ: Կոմիտասի վախճանր ամենքիս հայտնի է: Նա գժվեց Կոստանդնուպոլսում: Սրա պատճառը երեք տարբեր ձևով են բացատրում: Առաջին այն, որ նա 15 տարի հայկական ձայնագրության գաղտնիքները լուծելու վրա աշխատելուց և գաղտնիքներն էլ լուծելուց հետո հանկարծ գտնում է մի բան, որով իր ամբողջ աշխատանքը ոչնչանում է: Դուրս է գալիս, որ ստացված արդյունքը սխալ էր: Սրա վրա գժվել է: Երկրորդ՝ պատմում են, թե նա սիրահարվել է մի ազնվատոհմ տիկնոջ, թերևս օտարազգի, և այդ անհուսալի սիրո պատճառով գժվել է: Երրորդ՝ որ ամենից ավելի ստույգն է թվում, հայկական ջարդն է 1914 թվականի: Տաճիկները մի գիշերվա մեջ ձերբակալեցին և աքսորեցին Կոստանդնուպոլսից 500 գրական և քաղաքական գործիչների, որոնց թվում էր նաև Կոմիտաս վարդապետը: Գերմանացիների դեսպանը միջամտեց և ազատեց Կոմիտասին, բայց Կոմիտասը տեսած լինելով այն ահավոր տանջանքները և սարսափները, որոնց ենթարկվեցին իր ազգակից ընկերները, գժվեց: Հայտնի է, որ Փարիզի հայերը Կոմիտասին փոխադրեցին Փարիզ և տեղավորեցին մի նշանավոր գժանոցում, ուր ամսական մի մեծ վարձով պահեցին նրան ամենայն հոգատարությամբ մինչև իր մահը: 1925–1926 թվականներին Երևանում ես տեսա նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանին, որ պատմեց, թե ինքը Փարիզում գնացել է նույն գժանոցը, Կոմիտասին տեսության: Կոմիտասը ճանաչել է նրան, ինչպես ասում էր Թերլեմեզյանը, բայց ոչ մի խոսք չի խոսել և ամբողջ մի ժամ լուռ մնալուց հետո, Թերլեմեզյանը տեսնելով նրա համառությունը, մնաս բարով է ասել և հեռացել: Կոմիտասը մեռավ նույն գժանոցում: Փարիզի հայերը սքանչելի մի դագաղի մեջ դրեցին նրա մարմինը և փոխադրեցին Երևան, ուր շքեղ հանդեսով թաղվեց հին գերեզմանատան պանթեոնում:

Առաջադրանքեր․

1․ Կոմիտասին բնութագրող հատվածները առանձնացրու։

2․ Ըստ քեզ՝ ինչպիսի՞ն էր Կոմիտասը, արտահայտիր մտքերդ մի քանի նախադասությամբ։

ՀԱՅԵՐԵՆ
ՌՈՒՍԵՐԵՆ
Քեյփ Քանավերալ
Պատմական առակ
Այն օրերին, երբ տիեզերական հետախուզումը նոր էր սկսվում, ԱՄՆ նախագահ Johnոն Ֆ. Քենեդին այցելեց NASA- ի ռազմակայան, որը գտնվում էր Քեյփ Քանավերալու վրա: Նա հանդիպեց շատ հայտնի գիտնականների և հետազոտողների հետ: Նա հանդիպեց մարդկանց, որոնց ամենամեծ ցանկությունն էր նվաճել տիեզերքը և մի օր զբոսնել լուսնի մակերևույթի վրա: Նա զրուցել է ադմինիստրատորների և հաշվապահների և շատ այլ անձանց հետ, ովքեր ջանքեր են գործադրում նախագծի իրագործման ուղղությամբ: Գայթակղության ենթարկված տղամարդկանց և կանանց հետ նրանք համառորեն ձգտում էին նպատակին և հպարտանում իրենց գործունեությամբ:
Միջանցքի միջով քայլելով դեպի իր լիմուզին, նա սայթաքեց մոխրագույն մազերով սևամորթ մարդու վրա, որը կույտ էր թափում աղբի մի կույտից, որի մի ձեռքում աղբի պայուսակ էր, իսկ մյուսում `փորվածք: Սա կարող է թվալ ավելորդ, բայց նախագահը քաղաքավարիորեն հարցրեց նրան.«Ի՞նչ ես անում այստեղ»:

Ուղեղը ուղղելով ՝ հավաքարարը ուշադիր նայում էր նախագահին և, իր ձայնով փայլող արժանապատվության զգացումով, պատասխանեց.

— Նույնը, ինչպես ցանկացած անձ: Ես աշխատում եմ, որպեսզի մարդը հնարավոր լինի թռչել դեպի լուսին: Այստեղ ես անում եմ:

ՀԱՅԵՐԵՆ

ԱՆԳԼԵՐԵՆ

There was once a little Kid whose growing horns made him think he was a grown-up Billy Goat and able to take care of himself. So one evening when the flock started home from the pasture and his mother called, the Kid paid no heed and kept right on nibbling the tender grass. A little later when he lifted his head, the flock was gone.

He was all alone. The sun was sinking. Long shadows came creeping over the ground. A chilly little wind came creeping with them making scary noises in the grass. The Kid shivered as he thought of the terrible Wolf. Then he started wildly over the field, bleating for his mother. But not half-way, near a clump of trees, there was the Wolf!

The Kid knew there was little hope for him.

“Please, Mr. Wolf,” he said trembling, “I know you are going to eat me. But first please pipe me a tune, for I want to dance and be merry as long as I can.”

The Wolf liked the idea of a little music before eating, so he struck up a merry tune and the Kid leaped and frisked gaily.

Meanwhile, the flock was moving slowly homeward. In the still evening air the Wolf’s piping carried far. The Shepherd Dogs pricked up their ears. They recognized the song the Wolf sings before a feast, and in a moment they were racing back to the pasture. The Wolf’s song ended suddenly, and as he ran, with the Dogs at his heels, he called himself a fool for turning piper to please a Kid, when he should have stuck to his butcher’s trade.

Do not let anything turn you from your purpose.

ՀԱՅԵՐԵՆ
ԱՆԳԼԵՐԵՆ

Ժամանակին մի փոքրիկ երեխա կար, որի աճող եղջյուրները ստիպեցին նրան մտածել, որ ինքը մեծահասակ Բիլի այծն է և կարողանում է հոգ տանել իր մասին: Այսպիսով, մի երեկո, երբ հոտը սկսեց արոտավայրից տուն, և նրա մայրը զանգահարեց, Երեխային ուշադրություն չդարձրեց և ճիշտ պահեց `նրբանկատորեն խոտորելով խոտը: Մի փոքր անց գլուխը բարձրացնելով ՝ հոտը չքացավ:

Նա մենակ էր: Արևը խորտակվում էր: Երկար ստվերները սողում էին գետնին: Մի ցուրտ փոքր քամի եկավ նրանց հետ սողացող ՝ խոտերի մեջ ահավոր ձայներ արձակելով: Երեխան ցնցվեց, երբ նա մտածում էր սարսափելի Գայլի մասին: Այնուհետև նա սկսեց վայրիորեն դաշտում ՝ արյունոտելով իր մորը: Բայց ոչ կիսով չափ, ծառերի մի փշուրի մոտ, Գայլը կար:

Երեխան գիտեր, որ նրա համար քիչ հույս կա:

«Խնդրում եմ, պարոն Գայլ, — դողալով ասաց նա, — գիտեմ, որ դուք ինձ կուտեք: Բայց նախ խնդրեմ ինձ լարել, քանի որ ուզում եմ պարել և ուրախանալ այնքան ժամանակ, որքան կարող եմ »:

Գայլին դուր էր գալիս մի փոքր երաժշտության գաղափարը ուտելուց առաջ, ուստի նա ուրախ հարվածեց, և երեխան ցերեկով ցատկեց և տապալվեց:

Մինչդեռ հոտը դանդաղ էր տեղափոխվում տնային տնտեսություն: Դեռ երեկոյան օդում Գայլի խողովակները հեռու էին տեղափոխվել: Հովիվ շները փչեցին ականջները: Նրանք ճանաչեցին այն երգը, որը Գայլը երգում է նախքան խնջույքը, և մի ակնթարթում նրանք կրկին վազում էին արոտավայր: Գայլի երգը վերջացավ հանկարծ, և երբ նա վազեց, Շների հետ կրունկներ ունենալով, նա իրեն հիմար անվանեց `երեխային հաճույք պատճառելու համար պղպեղ շուռ տալու համար, երբ նա պետք է կպչեր իր մսագործ առևտրին:

Թույլ մի տվեք, որ ինչ-որ բան ձեզ վերածի ձեր նպատակից

07.10.2019
76.Ջուրը շատ սառն էր , ճիշտ օրվա նման։
Ալեկոծված ծովը ծեծում էր ափերը։
Ինչու ես այդպես անշարժ նստել փայտ կուլ տվածի նման։
Մարդն այնպես արագ էր քայլում, կարծես կարևոր մի բանից ուշանում էր։
Փոքրիկը մի քիչ ոտքը կախ գցեց հետո սիրտ առավ ու մոտ եկավ։
Ի վերջո այնպիսի մի տաճար կառուցեց, որ բոլորին զարմացրեց իր արվեստով

13.10.2019

2.Ընդգծիր այն հատվածները, որտեղ բնութագրված են անապատի մարդիկ:

Նրանք բարձր չեն ծիծաղում, ժպտու են միայն: Նրանց ժպիտը դժգույ, մարող, գույներով հազիվ գծագրվում է դեմքի վրա և անհետանում: Բայց անապատի մարդու նայվածքը հրային է, արևաշող կիզիչ, խոնավ, փայլփլացող, միշտ արթուն, խոսուն աչքեր, որոնք բերում էին մեզ իրենց ավաձների ձերմությունն ու անդորը:

6.Ընդգծիր այն հատվածները, որտեղ բնութագրում են այդ քաղաքի մարդիկ:

Ուղտը վշտացել էր մարդային մի կոպտությունից: Մի քանի հուժկու երիտասարդներ որոշում են օգնել անապատի մարդուն:ե

  1. Վերնագի՛ր պատմությունը:

ա) մեկ բառով

Ուղտը

բ) բառակապակցությամբ

Անապատի մարդը

գ) նախադասությամբ

Անապատի մարդը որը ուղտի հետ տանջվում էր մի քաղաքում

Առաջասրանք.88

Նկարած շունը շատ նման էր մեր Բողարին:

Եթե աղջկաս համար ծաղիկներ նկարենք աղջիկս շատ կուրախանա:

Որ գանձը թաղի ու գնա, հետո կգտնի՞:

Մեր թաղի տղաները ամենաճարպիկն են:

Ի՛նչ էլ շահի կուրախանա:

Դերձակի հետ Շահի ծառաները մտան:

Բժշկի դուստրն է ընկերուհիս:

Հիվանդին մայրդ թող բժշկի:

Առաջադրանք.89

Մարտ-Մարտ ամիսը շատ գեղեցիկ է:

Կետ-Տեքստի մեջ շատ կետեր կան:

Շահ-Մեծ կազմակերպությունից ստացված առաջարկը շահեկան էր:

Այր- Թագավորական պալատում ծառայում էին շատ այրեր:

Առաջադրանք.90

Ասել էի, որ տուն վարձեր ու իր իրերը տաներ(Վարձել, վարձ)

Ուզածդ շատ բարձր վարձ էր, դրա համար էլ տղան հեռացավ: (Վարձել, վարձ)

Հիվանդի գլուխը կապեր ու գնար բժշկի հետևից: (կապել, կապ)

Այսքան ամուր կապեր քանդելը հեշտ գործ չէ: (կապել, կապ)

Աղջիկը բարալիկ ծամեր ուներ: (Ծամել, ծամ)

Դեղը պիտի ծամեր ու կուլ տար: (Ծամել, ծամ)

Պարզ է, որ այդքանից հետո պիտի կտուրը կաթեր: (Կաթել, կաթ)

Ամանում այծի կաթ էր: (Կաթել, կաթ)

Առաջադրանք.91

Զարդասեղանին սանրեր էին դրված:

Թե մազերը սանրեր ու լվացվեր, կտեսնեիք, որ սիրուն երեխա է:

Նվերը մի գեղեցիկ սանր էր:

Նա միշտ շատ բարի կախարդ էր:

Եթե իրոք կախարդեր մուկ կդառնայիր:

Եկողն ամենաչար կախարդն էր:

Հավաքվեցին չար ու բարի կախարդներ:

Պատին մի աղջկա նկար էր կախված:

Սիրով որ նկարեր, նկարը սիրուն կստացվեր:

ԼԵԶՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐ

93. առաջադրանք
պատի ծեփ դառնալ-վախենալ
պայման կապել-պայմանավորվել
քիթը կախել-խռովել
բերանը բաց մնալ-զարմանալ
իրեն պատեպատ տալ-պայքարել
94. առաջադրանք
Մատը մտցնել բզեզի բույնը:
Մատը մտցրեց բզեզի բույնը և գնաց:
Մատը մտցրեց բզեզի բույնը և բզեզները ընկան նրա հետևից:
Լեզու առնել:
Ես գնացի խանութ և առա լեզու:
Երբ նա հարց տվեց ես մտածեցի և լեզու առա:
Մատը կծել:
Ես ծիծաղս զսպելու համար մատս կծեցի:
Ես հաշվարկ էի անում, բայց ընկերս եկավ ինձ խանգառեց և ես մատս կծեցի:
Ոսկոր ու կաշի դառնալ:
Գայլը սոված մնաց և ոսկոր ու կաշի դարձավ:
Նա ոսկոր ու կաշի դարձավ մենամարտից հետո:
Գլուխը յուղել:
Վարդանը իր մազերը յուղեց:
Նա իր գլուխը յուղեց և գնաց կարևոր հանդիպման:
Մատից փուշ հանել:
Բժիշկը աղջկա մատից փուշ հանեց:
Ես մի տղայի մատի փուշը հանեցի նրան գիշերը ճանապարհելով:
Գլխին քար գցել:
Կարինեն Զավենի գլխին քար գցեց:
Ես մի տղայի գործերի գլխին քար գցեցի նրան շեղելով:
97. առաջադրանք
Դերձակը վարսավիրի աշակերտին մի փոքր գումար փոխ է տալիս:
Սա էլ, որ լավության տակից դուրս գա, ասում է.
— Ընկե՛ր ջան, թե քեզ մի փորձանք գա, ամբողջ աշխարհը հերն ու մերդ էլ քեզնից երես կդարձնեն, արի, ես քո մազերը ձրի կտրեմ:

ԼԵԶՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐ
100.
Վարդագույն-նարնջագույն
Ճերմակահեր-սևահեր
Օձաձև-օվալաձև
Արշավախումբ-երգչախումբ
Սևաչյա-կապուտաչյա
Շիկահեր-սևահեր
Շղթայակապ-վզկապ
101.
Կրծքավանդակ-ճաղավանդակ
Ջրաման-աղաման
Միալար-պորտալար
Նրբագեղ-տգեղ
Ամրակուռ-երկաթակուռ
Երկաթագիր-անգիր
Հորդահոս-արագահոս
Լիահույս-անհույս
102.
Ծովասուն, ձեռնամարտ-ծովամարտ, ձեռնասուն
Բևեռախույզ, երկրամերձ-բևեռամերձ, երկրախույզ
Ձկնակեր, մարդավաճառ-ձկնավաճառ, մարդակեր
103.
Նրա ստեղծած զարդանկարը հնագույն արվեստն է հիշեցնում:
Ծննդյան օրը փոքրիկին նկարազարդ մի գիրք նվիրեցին:
Հագին նախշազարդ կտորից սովորական զգեստ էր, որը նրան շատ էր սազում:
Տաճարի զարդանախշին արտացոլված է մեր երկրի բնությունը:
Նրա գրամեքենան ամբողջ ցերեկը չխկչխկում էր:
Ինձ մեքենագրի էջեր տվեց ու խնդրեց, որ անպայման կարդամ:
104.
Լույս+երես=լուսերես, յ տառը զեղչվում է
Թույն+վոր=թունավոր, յ տառը զեղչվում է
Կենդանի+ություն=կենդանություն, ի տառը զեղչվում է
Տեր+ել=տիրել, ե տառը դառնում է ի
Մեջ+ուկ=միջուկ, ե տառը դառնում է ի
Ուղի+կից=ուղեկից, ի տառը դառնում է ե
Անուրջ+բար=անրջաբար,
Կամուրջ+ակ=կամրջակ, ու տառը զեղչվում է
Կատու+ազգի=կատվազգի, ու տառը զեղչվում է

ԴԱՍԱՐԱՆԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ

Жили-были два соседа. Пришла зимушка-зима, выпал снег. Первый сосед ранним утром вышел с лопатой разгребать снег перед домом. Пока расчищал дорожку, посмотрел, как там дела у соседа. А у соседа — аккуратно утоптанная дорожка. На следующее утро опять выпал снег. Первый сосед встал на полчаса раньше, принялся за работу, глядит — а у соседа уже дорожка проложена. На третий день снегу намело — по колено. Встал еще раньше первый сосед, вышел наводить порядок… А у соседа — дорожка уже ровная, прямая — просто загляденье! В тот же день встретились они на улице, поговорили о том, о сем, тут первый сосед невзначай и спрашивает: — Послушай, сосед, а когда ты успеваешь снег перед домом убирать? Второй сосед удивился сначала, а потом засмеялся: — Да я его никогда не убираю, это ко мне друзья ходят!

Երրորդ օրը ձյունը սկսեց փչել `ծնկների խորքը: Առաջին հարևանը վեր կացավ նույնիսկ ավելի վաղ, դուրս եկավ իրերը կարգի բերելու … Եվ հարևանը `ուղին արդեն հարթ է, ուղիղ — ուղղակի տեսողություն` ցավոտ աչքերի համար: Նույն օրը նրանք հանդիպեցին փողոցում, խոսեցին այս և այդ մասին, ապա առաջին հարևանը պատահականորեն հարցրեց և հարցրեց. — Լսիր, հարևան, և երբ ժամանակ ունես մաքրելու ձյունը տան դիմաց: Երկրորդ հարևանը սկզբում զարմացավ, հետո ծիծաղեց. — Այո, ես դա երբեք չեմ մաքրում, դա ընկերներ են, ովքեր գալիս են ինձ մոտ:Ժամանակին երկու հարևան կար: Ձմռանը եկավ ձմեռը, ձյունը ընկավ: Առաջին հարևանը վաղ առավոտյան թիակով դուրս եկավ տան առջևի ձյունը բռնելու: Ուղին մաքրելիս ես նայեցի, թե ինչպես են իրերը հարևանիս հետ: Եվ հարևանն ունի կոկիկ տրորված ուղի: Հաջորդ առավոտ ձյունը նորից ընկավ: Առաջին հարևանը կես ժամ առաջ վեր կացավ, հասավ աշխատանքի, տեսք ունի, իսկ հարևանն արդեն ճանապարհ է դրել:

Զ. Ազգ երթայ եւ ազգ գայ. եւ երկիրս յաւիտեան կայ: Ծագէ արեգակն եւ մտանէ արեգակն եւ ի տեղի իւր ձգի ի ծագել իւրում: Ելանէ ընդ հարաւ եւ պատի ընդ հիւսիսիւ: Ամենայն ուղխք ի ծով գնան, եւ ծով ոչ լնու:
(Ժողովող Ա, 4-7)

Բառարան

Ազգ — մարդիկ
երկիրս — այս երկիրը
մտանէ — մտնում է (մայր)
ձգի — ձգում է, ձգվում է
պատի — շրջվում է
ոչ լնու — չի լցվում
դառնան — դառնում են, շրջվում են, պտտվում են
ի տեղի իւր — իր տեղը
ի ծագել իւրում — իր ծագելու ժամանակ
ընդ հարաւ — հարավով, հարավի վրայով
ընդ հիւսիսիւ — հյուսիսով, հյուսիսի տակ
ամենայն — բոլոր, ամեն, ամեն մի
ուղխ — հեղեղ, վտակ
ոչ լնու — չի լցվում

Առաջադրանքներ
1. Տրված բառերն աշխարհաբա՛ր դարձրու. Ուղխք, երթայ, գայ, ծագէ, ելանէ, գնայ, դառնայ, գնան:
Ուղխք-հեղեղ
երթայ-գնալ
գայ-գալ
ծագէ-ծագել
ելանէ-ելնել
գնայ-գնալ
դառնայ-դառնալ
գնան-գնում է
2. Հատվածն աշխարհաբա՛ր դարձրու:
Մարդիկ գնում գալիս են, բայց երկիրը հավիտյան կար: Ծագում է արեգակը և մայր մտնում և իր տեղը զբաղացնում ծագելու ժամանակ: Դուրս է գալիս հարավով և շրջվում հյուսիսով: Բոլոր գետերը հոսում են ծով, բայց ծովը մնում է նույնը։
3. Ո՞ր նախադասությունը կառանձնացնես, իբրև առանձին ասույթ:
Բոլոր գետերը հոսում են ծով, բայց ծովը մնում է նույնը։
4. Ինչ է այս հատվածի ասելիքը:
Ես մտածում եմ, որ այս հատվածում ասվում է, որ գետերը ինչքան էլ փորձեն չեն կարող դառնալ ծով:
5. Ինչպես եք կարդում կայ, յաւիտեան, իւր, երթայ, գայբառերը:
կայ-կա
յաւիտեան-հավիտյան
իւր-իվր
երթայ-երթալ
գայ-գալ

ԴԱՍԱՐԱՆԱԿԱՆ ԱՇԽԱՔՏԱՆ

Կրիան ու կարիճը

Մի անգամ կարիճը խնդրեց կրիային անցկացնել իրեն գետը։Կրիան մերժեց, բայց կարիճը աղաչեց նրան։
-Լավ , -համաձայնեց կրիան,- միայն խոսք տուր, որ ինձ չես խայթի։
Կարիճը խոսք տվեց։ Այդ ժամանակ կրիան դրեց նրան իր մեջքին և սկսեց լողալ։
Կարիճը ամբողջ ճանապարհին խաղաղ նստած էր, բայց երբ մոտեցան ափին, նա կրիային խայթեց։
-Ինչպե՞ս չես ամաչում, կարի՛ճ․ չէ՞ որ դու ինձ խոստացել էիր,- բղավեց կրիան։
-Հետո՞ ինչ,- սառնասրտորեն ասաց կարիճը կրիային,- ասա ինձ՝ ինչու՞ համաձայեցիր ինձ գետն անցկացնել՝ իմանալով իմ բնավորությունը։
— Ես միշտ օգնում եմ յուրաքանչյուրին․ դա է իմ բնույթը,- ասաց կրիան։
— Ի՛մ ընկեր,- պատասխանեց կարիճը, — քո բնույթը բոլորին օգնելն է , իսկ իմը՝ խայթելը։ Իսկ ինչո՞ւես քո բնույթը ներկայացնում մեծ բարություն, իսկ իմը՝ ստորություն։

ԱՌԱԿԻ ԻՄԱՍՏԸ

Այս առակի իմաստը այն էր,որ պետք չէ հավատալ ամեն մարդու, որ պետք է ամեն կենդանի կամ մարդ  իր խոստումը պահի, որ պետք է բարի լինել և ամեն մարդ կամ կենդանի ունի իր բնավորությունը:

 

ՌՈՒՍԵՐԵՆ

Спросил как-то комар муху: — Есть ли здесь в окрестности цветы? — Насчет цветов ничего не знаю, – ответила ему муха. — А вот консервных банок, навоза, нечистот в канавах полным-полно. И муха начала перечислять комару все окрестные помойки, на которых ему непременно нужно побывать. Полетел комар в указанном направлении и встретил по пути пчелу. Не видела ли ты в окрестностях какие-нибудь помойки? – спросил он у нее. — Помойки? Нечистоты? Нет, нигде не видела, – удивилась пчела. – Зато здесь повсюду так много благоуханных цветов. И пчела подробно рассказала, на какой поляне растут лилии, а где совсем недавно распустились гиацинты. Вот почему так важно правильно выбирать себе друзей.

 Հարցրեց մոծակը ճանճին. — Մոտակայքում ծաղիկներ կան: «Ես ծաղիկների մասին ոչինչ չգիտեմ», — պատասխանեց նրան ճանճը: — Բայց աղբանոցներում պահածոները, գոմաղբը, կոյուղաջրերը լցված են: Եվ ճանճը սկսեց թվարկել մոծակների բոլոր հարակից աղբամանները, որոնք նա, անշուշտ, անհրաժեշտ էր այցելել: Մոծակ թռավ նշված ուղղությամբ և ճանապարհին հանդիպեց մեղվին: Դուք մոտակայքում աղբ տեսե՞լ եք: Նա հարցրեց նրան: — աղբը կարող է: Կոյուղի Ոչ, ես դա ոչ մի տեղ չեմ տեսել, — զարմացավ մեղուները: «Բայց ամենուրեք շատ անուշահոտ ծաղիկներ կան»: Եվ մեղուները մանրամասն պատմեցին, թե որ մարգագետնային շուշաններն են աճում, և որտեղ են վերջերս ծաղկել հիասթանները: Այդ իսկ պատճառով շատ կարևոր է ընկերներին ընտրել: