Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

Բայի կազմությունը
1. Տրված բառերից կազմե՛ք բայեր: Ի՞նչ վերջավորություն ունեն բայերն ուղիղ ձևում:
Գիր, ղեկավար, խաղ, երգ, վազք, կռիվ, վախ, մոտ, բուժում, սեր:
Գրել-ել
ղեկավար-ել
խաղ-ալ
երգ-ել
կռիվ-ել
վախ-ալ
մոտ-են
բուժում-ել
սեր-ել
2. Բայերն ըստ կազմության լինում են պարզ և ածանցավոր: Տրված են բայեր, բաժանի՛ր խմբերի: Թարմացնել, խմել, կռվել, վախեցնել, ներկոտել, ցեխոտել, խաղացնել, երգել, փախչել:
Պարզ-խմել,կռվել,երգել։
Ածանցավոր -թարմացնել,վախեցնել,ներկոտել,ցեղոտել,խաղեցնել,փախչել։
Բայական ածանցներ
Սոսկածանցներ— ան, են, ն, չ , օրինակ՝ քար-ան-ալ
Պատճառական ածանցներ- ացն, եցն, ցն, օրինակ՝ վազ-եցն-ել , որոշ բայերի դեպքում հնարավոր չի կազմել, կազմվում է տալ բայի հարադրությամբ, օրինակ՝ գրել տալ
Բազմապատկական ածանցներ- ատ, ոտ, կոտ, տ, կռտ, օրինակ՝ կտր-ատ-ել, կծ-ոտ-ել
Կրավորական ածանց- վ, օրինակ՝ լավանալ-լվացվել, հրավիրել-հրավիրվել

3. Հարադրական բայերը գրե՛ք մեկ բառով
լաց լինել-լացել
հոգ տանել-հոգալ
գլուխ տալ-խոնհարվել։

Այլ հարադրություններ՝ ասել-խոսել, ուտել-խմել:
4. Հետևյալ բայերից կազմի՛ր պատճառական բայեր:
Ամաչել, գաղթել, բազմանալ, հիշել, նկարել, մոլորել, խենթանալ, հագենալ, սահել, վերջանալ:
Ամաչել-ամաչեցնել
գաղթել-գաղթեցնել
բազմանալ-բազմեցնել
հիշել-հիշեցնել
նկարել-նկարեցնել
մոլորել-մոլորեցնել
խենթանալ-խենթեցնել
հոգենալ-հոգեցնել
սահել-սահեցնել
վերջանալ-վերջացնել։

5. Հետևյալ բայերից կազմի՛ր բազմապատկական բայեր ՝ կապել, ցատկել, կոտրել, ջարդել, նստել, ծակել:
կապել-կապոտել
ցատկել-ցատկոտել
կոտրել-կոտրատել
ջարդել-ջարդոտել
նստել-նստոտել
ծակել-ծակոտել
6. Հետևյալ բայերից կազմի՛ր կրավորական բայեր՝ ազատել, այրել, դարսել, թափել, իմանալ, լուծել, տեսնել, կարել, հարգել:
ազատել-ազատվել
այրել-այրվել
դարսել-դարսվել
թափել-թափվել
իմանալ-իմացվել
լուծել-լուծվել
տեսնել-տեսնվել
կարել-կարվել
հարգել-հարգվել